I Think ....

แว๊บหนึ่งที่ผมกำลังนึกว่าจะเขียนเรื่องอะไรต่อเนื่องเป็นวัันที่ 4 ดี จะหยิบเอาเหตุการณ์บ้านเมืองมาดีมั้ย หรือว่าจะพูดเรื่องสิ่งรอบตัวดี ผมมานึกถึงอีกมุมนึงครับว่าอารมณ์ที่มานั่งเลือกแบบนี้มันเหมือนกับการเขียนบทบรรณาธิการเลย

เหมือนเป็นหน้าทีของบรรณาธิการของสื่อสิ่งพิมพ์ทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นนิตยสาร หนังสือพิมพ์ Pocketbook หรือแม้กระทั่งหนังสือเรียนที่อาจจะอยู่ในรูปของคำนำผู้แต่ง แล้วถามว่าทำไมสิ่งพิมพ์ต้องมีบทบรรณาธิการล่ะ ตัดออกไปจากสารบบชีวิตเลยไม่ได้เหรอ

จริง ๆ มันได้นะครับ แต่มันก็ไม่สมบูรณ์ เพราะอะไรน่ะเหรอ เรามาแยกกันเป็นประเภทก่อนดีกว่า อย่างหนังสือพิมพ์ในแต่ละวันนั้นบทบรรณาธิการจะอยู่ในหน้าที่ 3 ของหนังสือพิมพ์ที่ถ้าใครไม่ใช่คอการเมืองก็จะเปิดข้ามไปอย่างง่ายดาย บทบรรณาธิการของหนังสือพิมพ์นั้นเหมือนความเห็นร่วมกันจากทีมงานของหนังสือพิมพ์ทั้งเล่ม ไม่ได้เป็นบทความของใครคนใดคนหนึ่งและรับผิดชอบความเห็นร่วมกันครับ สังเกตได้จากการใส่โลโก้หนังสือพิมพ์และไม่มีชื่อผู้เขียนบทความลงไว้

สำหรับเนื้อหาของบทบรรณาธิการในหนังสือพิมพ์ ส่วนมากก็จะเป็นเรื่องปัญหาบ้านเมืองและการเมืองที่เด่น ๆ ในขณะนั้นนั่นแหละครับ ถ้าไม่มีเหตุการณ์พิเศษจริง ๆ อย่างเช่นการเฉลิมฉลองต่าง ๆ หรือว่ามีใครสักคนได้เหรียญทองโอลิมปิคมา และโดยทางปฏิบัติจริงแล้วไม่เฉพาะแต่บรรณาธิการใหญ่ของหนังสือพิมพ์จะมีสิทธิเขียนเท่านั้น บางทีนักข่าวธรรมดาก็อาจจะได้มารับหน้าที่เขียนตรงจุดนี้เหมือนกันตามแต่โอกาสครั

ถัดมาก็จะเป็นหน้าบรรณาธิการของนิตยสารบ้างครับ หน้ามีไว้เพื่อให้บรรดาบรรณาธิการทั้งหลายได้แสดงความคิดเห็นต่าง ๆ และบอกเล่าเรื่องราว ซึ่งจะมีความอิสระมากครับ แล้วแต่บรรณาธิการเลยว่าจะเขียนเรื่องอะไร แต่ก็จะแบ่งได้ออกเป็นประเภทใหญ่ ๆ 3 ประเภทคือ 1. บอกเล่าว่าเล่มนี้มีอะไรบ้าง 2. แสดงความคิดเห็นต่อเรื่องที่อยู่ในเล่ม และ 3. เขียนจิปาถะเหมือนเป็นบทความอิสระชิ้นหนึ่ง ไม่เกี่ยวอะไรกับหน้าหนังสือเลย

ถ้าเนื้อที่น้อย บทบรรณาธิการมักจะอยูู่คู่กับหน้าเครดิตตาม พรบ. จดแจ้งการพิมพ์ พ.ศ. 2550 ที่บังคับให้เปิดเผยบรรณาธิการและบรรณาธิการผู้พิมพ์ผู้โฆษณา (แปลว่า ผู้เผยแพร่ นี่แหละครับ)  รวมถึงแหล่งที่มา เจ้าของและโรงพิมพ์ด้วยว่าจัดพิมพ์ที่ใด รวมถึงคำประกาศลิขสิทธิ์ต่าง ๆ ด้วย แ่ต่ถ้าหน้าเยอะก็เจอจับแยกกันกระจุยเหมือนกันครับ (เพราะว่าขายโฆษณาหน้าขวาได้อีก ^ ^)

บทบรรณาธิการนิตยสารจะแตกต่างกับหนังสือพิมพ์ตรงที่มีการลงชื่อจริงและนามสกุลจริงของบรรณาธิการให้เห็น ๆ กันเลยครับ ในปัจจุบันเราก็จะเห็นการรวมเล่มบทบรรณาธิการจัดพิมพ์และจำหน่ายมากขึ้นเรื่อย ๆ เนื่องจากนิตยสารบางเล่ม บรรณาธิการในเล่มนั้นเป็นบุคคลที่อยู่ในความสนใจของสังคม เขียนบทความต่าง ๆ ได้น่าสนใจและมีผู้ติดตามผลงานเป็นจำนวนมาก ซึ่งเป็นรายได้อีกช่องทางหนึ่งนอกเหนือจากการจัดพิมพ์นิตยสารแต่เพียงอย่างเดียวครับ

แล้วจะหยิบมาเขียนแต่ละเรื่องยังไงล่ะ ? ไม่ต่างกับการเขียนบทความสักชิ้นเลยครับที่เราจะต้องมีจุดมุ่งหมายในการเขียนว่าเราต้องการที่จะพูดอะไรให้คนฟัง จากนั้นจึงเป็นฝีมือของแต่ละคนแล้วครับที่จะเขียนออกมาอย่างไรบ้างให้คนได้อ่าน และอยู่ในประเด็นที่เราต้องการสื่อให้คนอ่านได้รับรู้

แม้ว่าหน้าบรรณาธิการอาจจะเป็นหน้าที่ถูกเปิดผ่านยอดนิยม แต่ว่าอย่างน้อยที่สุดลองแวะอ่านดูครับ เพราะมีคำกล่าวอยู่ว่า นิตยสารหรือหนังสือต่าง ๆ นั้น เนื้อในและอารมณ์ของหนังสือจะเป็นอย่างไรสามารถดูได้จากบทบรรณาธิการที่จะสะท้อนบุคลิกของหนังสือเล่มนั้น ๆ ได้ในระดับหนึ่งเลยทีเดียวครับ ^ ^